Żywienie małych psów

Dietetyk zwierzęcy — MAREK BUSZA

Decydując się na psiaka, chcemy o niego jak najlepiej zadbać. W związku z tym bardzo często na początku zastanawiamy się nad tym, jak karmić naszego psa i jaka dieta będzie najlepsza. Zwykle pojawiają się dylematy, czy dieta dla małego psa powinna być jakoś specjalnie dopasowana, czy nie ma to większego znaczenia. W tym artykule postaram się rozwiać wątpliwości.

Spis treści:

1. Pies mięsożerca

2. Jak żywić małego psa

3. Jaka karma dla psa małej rasy

4. Ile powinien zjadać mały pies

5. Wapń w diecie rosnących psów mniejszych ras

6. FAQ – najczęstsze pytania o żywienie małego psa

7. Najczęstsze błędy w karmieniu małych psów

8. Podsumowanie

Pies mięsożerca

Faktem jest, że bez względu na to, czy mówimy o małym piesku np. rasy yorkshire terrier, czy dużym psie np. rasy dog niemiecki, to systematyka jest taka sama. To oznacza, że zarówno psy małe, jak i duże są zwierzętami mięsożernymi i mają przystosowania anatomiczne oraz fizjologiczne do spożywania w głównej mierze białka pochodzenia zwierzęcego.

Różnice mogą występować z perspektywy metabolizmu, do czego jeszcze wrócimy, ale wybierając karmę dla naszego psa — nawet jeśli jest to pies rasy miniaturowej — warto skupiać się na posiłkach wysokomięsnych. W praktyce dobrze sprawdza się karma dla psa z dużą zawartością mięsa, bo ułatwia utrzymanie właściwej podaży białka i często ma prostszy skład.

Jak żywić małego psa

Wielu opiekunów ma przekonanie, że psy mniejszych ras zawsze mają wrażliwy układ pokarmowy lub cierpią na alergie pokarmowe. Nie ma tu jednak reguły — każdy przypadek jest inny. Wspominam o tym dlatego, by nie zakładać z góry, że dieta małego psa musi być „hipoalergiczna” lub niskotłuszczowa.

W praktyce właściwa dieta psa powinna być dietą średniotłustą, gdyż tłuszcz:

• jest ważnym źródłem energii,
• wspiera wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E),
• wpływa na smakowitość posiłku.

Dodatkowo dieta psa powinna być różnorodna pod kątem białkowym (o ile pies dobrze toleruje różne źródła białka). Jeśli jednak zauważasz świąd, nawracające biegunki, wymioty lub problemy skórne — wtedy warto rozważyć bardziej „diagnostyczne” podejście żywieniowe, np. dietę eliminacyjną w porozumieniu z lekarzem, której podstawą będzie karma monobiałkowa dla psa.
 

Jedną z bardziej znaczących różnic w przypadku małych psów jest to, że takie psiaki mają specyficzny metabolizm oraz mniejszą pojemność żołądka, co oznacza, że lepiej będą się czuły na mniejszych, ale częstszych posiłkach. W praktyce u małych psów często stosuje się 3 posiłki dziennie, ale zdarzają się przypadki, które lepiej tolerują 4–5 mniejszych posiłków. Oczywiście są wyjątki, gdzie 2 posiłki dziennie też się sprawdzą — kluczowa jest obserwacja samopoczucia i wypróżniania Pupila.

Jaka karma dla psa małej rasy

Z perspektywy dietetycznej często polecam odejście od karm słabych jakościowo na rzecz karm z prostym składem i wysokim udziałem mięsa. U małych psów bardzo dobrze sprawdza się karma mokra dla psa, bo jest mniej przetworzona, zawiera więcej wody, a w praktyce bywa bliższa „naturalnemu” sposobowi żywienia. Karmy mokre mają też zwykle mniej węglowodanów, co jest korzystne dla psa — mięsożercy.
 

To oczywiście nie oznacza, że karma sucha dla psa jest „zła” — dla wielu opiekunów jest wygodna i dobrze się sprawdza, szczególnie jeśli wybieramy produkt jakościowy, pełnoporcjowy i dobrze tolerowany przez psa.
 

Warto też pamiętać, że u psów wrażliwych (jelitowo lub skórnie) czasem sensownym wyborem jest karma sucha bezzbożowa dla psa — nie jako „moda”, ale jako rozwiązanie, które u części zwierząt poprawia komfort trawienny.
 

Oczywiście, jeśli ktoś ma możliwość i czuje się na siłach, może podawać dietę domową (BARF lub gotowaną). Jednak do takiego modelu żywienia potrzebna jest wiedza i bilansowanie.

Na co patrzeć w składzie?

• na pierwszym miejscu powinno być mięso,
• dobrze, jeśli są podroby (źródło witamin i minerałów),
• mile widziane źródło włókna (warzywa/owoce) wspierające pracę jelit,
• wybieraj karmę pełnoporcjową.

Jeśli pies ma rozpoznane choroby, a lekarz zaleci żywienie specjalistyczne, wówczas wchodzi w grę karma weterynaryjna dla psa — dobrana do konkretnego problemu (np. przewód pokarmowy, skóra, nerki).

Ile powinien zjadać mały pies

Drugą kwestią, na którą musimy zwrócić uwagę poza jakością karmy, jest dawkowanie. Nadwaga i otyłość występują coraz częściej, a otyłość jest stanem chorobowym.

Możemy sugerować się dawkowaniem producenta, ale dobrą praktyką jest wykonanie własnych obliczeń:

RER (spoczynkowe zapotrzebowanie energetyczne):
RER = 70 * masa ciała^0,75

DER (dzienne zapotrzebowanie energetyczne):
DER = RER * k

Gdzie k zależy od stanu fizjologicznego i aktywności. Przykładowo dla dorosłego psa:

• niesterylizowany: k ≈ 1,8
• sterylizowany: k ≈ 1,6

Następnie porównujemy DER z kalorycznością karmy (kcal/100 g), aby wyliczyć dzienną porcję.

Wapń w diecie rosnących psów mniejszych ras

Wzrost psa dzielimy na dwa etapy:

• wczesny wzrost — poniżej 14 tygodnia życia,
• późny wzrost — powyżej 14 tygodnia życia.

W tym drugim okresie, posiłkując się normami FEDIAF, zauważymy różnice w zaleceniach dot. wapnia. Rosnące psy mniejszych ras (do 15 kg masy ciała osobnika dorosłego) od 14 tygodnia życia mogą otrzymywać niższy poziom wapnia (minimum 0,8 g/100 g suchej masy). Z kolei psy ras dużych do wieku 6 miesięcy powinny mieć w diecie minimum 1 g/100 g suchej masy. To pokazuje, że małe psy mają większą tolerancję na zawartość wapnia, a duże rasy są bardziej podatne na problemy kostno-stawowe.

FAQ – najczęstsze pytania o żywienie małego psa

1) Czy mały pies musi jeść karmę „dla małych ras”?

Nie zawsze. Ważniejsze od napisu na opakowaniu jest to, czy karma jest pełnoporcjowa, ma dobry skład i jest dobrze tolerowana. Czasem „dla małych ras” oznacza po prostu mniejsze granulki.

2) Co jest lepsze dla małego psa: karma mokra czy sucha?

U wielu małych psów świetnie sprawdza się karma mokra dla psa (nawodnienie, smakowitość), ale jakościowa karma sucha dla psa też jest ok. Często praktycznym rozwiązaniem jest model mieszany.

3) Mój mały pies ma miękkie kupy – co mogę zmienić?

Najpierw warto sprawdzić porcję (przekarmianie to częsty powód). Jeśli problem się utrzymuje, pomocna bywa dieta o prostszym składzie, np. karma monobiałkowa dla psa albo u części psów karma sucha bezzbożowa dla psa.

4) Czy mały pies powinien jeść częściej niż duży?

Często tak. Małe psy mają mniejszy żołądek i szybszy metabolizm, więc lepiej tolerują 3–4 mniejsze posiłki. Ale są też małe psy, które dobrze funkcjonują na 2 posiłkach dziennie.

5) Jak rozpoznać, że karma jest „wysokomięsna”?

Zwróć uwagę, czy w składzie na pierwszych miejscach jest mięso i podroby, a nie zboża czy „produkty pochodzenia roślinnego”. Dobrym kierunkiem jest karma dla psa z dużą zawartością mięsa.

6) Kiedy warto rozważyć karmę weterynaryjną?

Gdy pies ma zdiagnozowany problem zdrowotny (np. przewód pokarmowy, skóra, nerki) i lekarz zaleci dietę specjalistyczną. Wtedy sięgamy po karmę weterynaryjną dla psa i nie zmieniamy jej „na własną rękę” bez konsultacji.

Najczęstsze błędy w karmieniu małych psów

Choć żywienie małych psów nie jest skomplikowane, w praktyce powtarza się kilka błędów, które mogą negatywnie wpływać na zdrowie Pupila.

Przekarmianie „bo jest taki malutki”

Małe psy mają niewielką masę ciała, więc nawet kilkadziesiąt dodatkowych kilokalorii dziennie może prowadzić do nadwagi. Problem potęgują:

• resztki ze stołu,
• częste przekąski,
• brak kontroli porcji.

Warto pamiętać, że nawet najlepsza karma dla psa z dużą zawartością mięsa podawana w nadmiarze doprowadzi do przyrostu masy ciała.

Za dużo smaczków treningowych

Smaczki są pomocne w szkoleniu, ale często stanowią 20–30% dziennej energii psa — a powinny być jedynie dodatkiem. Jeśli używasz ich regularnie, uwzględnij je w bilansie kalorycznym.

W przypadku psów wrażliwych pokarmowo dobrze sprawdzają się przysmaki o prostym składzie lub oparte na tym samym źródle białka co karma monobiałkowa dla psa, aby nie wprowadzać zbędnych zmiennych do diety.

Nagłe zmiany karmy

Małe psy miewają wrażliwszy przewód pokarmowy nie dlatego, że są „małe”, ale dlatego, że gwałtowne zmiany diety mogą zaburzyć mikroflorę jelitową.

Zmianę karmy — niezależnie czy przechodzimy na karmę mokrą dla psa, karmę suchą dla psa czy wariant jak karma sucha bezzbożowa dla psa — wprowadzamy stopniowo przez 7–10 dni.

Niedopasowanie diety do problemów zdrowotnych

Jeśli pies ma przewlekłe problemy jelitowe, skórne lub inne schorzenia, dieta „z internetu” nie zawsze będzie dobrym rozwiązaniem. W takich sytuacjach warto działać wspólnie z lekarzem i rozważyć odpowiednio dobraną karmę weterynaryjną dla psa.

Za mało wody

Małe psy, szczególnie żywione wyłącznie suchą karmą, mogą pić stosunkowo niewiele. Warto kontrolować nawodnienie, a w razie potrzeby rozważyć model mieszany (np. połączenie karmy suchej dla psa z porcją karmy mokrej dla psa), co często poprawia bilans wodny.

 Ignorowanie sygnałów od organizmu psa

Najlepszym „wyznacznikiem” dobrze dobranej diety jest:

• prawidłowa masa ciała,
• błyszcząca sierść,
• brak świądu,
• prawidłowe, regularne wypróżnienia,
• stabilny poziom energii.

Jeśli któryś z tych elementów się zmienia, to sygnał, że warto przyjrzeć się diecie bliżej.

Podsumowanie

Żywienie małych psów nie musi być skomplikowane. Najważniejsze to:

• wybierać karmę pełnoporcjową o dobrym składzie,
• dbać o odpowiednią porcję i masę ciała,
• dopasować liczbę posiłków do metabolizmu i tolerancji psa,
• obserwować kupy, skórę i samopoczucie.

W praktyce często dobrze sprawdza się rotacja jakościowych produktów, np. łączenie karmy mokrej dla psa z dobrze dobraną karmą suchą dla psa, a w razie problemów — sięgnięcie po rozwiązania celowane, takie jak karma monobiałkowa dla psa, karma sucha bezzbożowa dla psa lub (na zalecenie lekarza) karma weterynaryjna dla psa.

Bibliografia:

1. Ceregrzyn, M., Lechowski, R., & Barszczewska, B. (2016). Podstawy żywienia psów i kotów. Wydawnictwo Edra Urban & Partner. Wrocław.
2. Minguez R. E. (2020). Otyłość psów i kotów. Wydawnictwo Edra Urban & Partner. Wrocław.
3. FEDIAF (2021) Nutritional Guidelines for Complete and Complementary Pet Food for Cats and Dogs. European Pet Food Industry Federation.