Problemy zdrowotne psów seniorów
14-04-2025
Pisząc o problemach zdrowotnych psich seniorów należy zacząć od wyjaśnienia pojęcia starości, Kiedy mówimy, że pies jest seniorem, a kiedy, że jest w wieku geriatrycznym? Z jakimi problemami zdrowotnymi borykają się Pupile w podeszłym wieku? Na co zwracać szczególną uwagę i jak się nimi opiekować? Na te i inne pytania odpowiadam w poniższym artykule.
Spis treści:
1. Starość w znaczeniu medycznym
2. Różnica między seniorem a osobnikiem geriatrycznym
3. Co wpływa na starzenie się organizmu?
4. Metaboliczne i kliniczne skutki starzenia się
6. Otyłość psa w starszym wieku
7. Najczęstsze zmiany w funkcjonowaniu poszczególnych narządów
8. Podsumowanie
Starość w znaczeniu medycznym
Starość w znaczeniu medycznym to:
- Ogół zmian zachodzących w organizmie w wieku podeszłym.
- Kumulowanie się postępujących zmian związanych z chorobami lub odpowiedzialnych za nie i (lub) osłabienie funkcji fizjologicznych kończące się śmiercią.
- Stopniowe obniżanie funkcjonalnej zdolności poszczególnych narządów do wykonywania przeznaczonych im czynności.
Różnica między seniorem a osobnikiem geriatrycznym
Wyjaśnienia wymaga również różnica pomiędzy seniorem, a osobnikiem geriatrycznym. Senior to popularna nazwa psa powyżej 6-7 roku życia, a osobnik geriatryczny to bardzo stare zwierzę, w ostatniej fazie życia (1/4 końcowa przewidywalnej długości życia), w której wzrasta ryzyko zapadalności na choroby. Generalnie długość życia jest odwrotnie proporcjonalna do wielkości i za seniora uważa się psa w wieku:
masa ciała/kg | senior/lata życia |
2,5 – 10 | 11,5 |
11 - 25 | 11 |
26 - 45 | 9 |
powyżej 45 | 7,5 |
Co wpływa na starzenie się organizmu?
Pojawiania się zmian starczych nie da się, niestety, wyeliminować, ponieważ nie wiadomo dlaczego organizm się starzeje. Mówi się, że może to być proces zaprogramowany genetycznie, wywołany uszkadzającym działaniem wolnych rodników lub gromadzeniem produktów przemiany materii uszkadzających z czasem komórki. Dla lekarza i opiekuna zwierzęcia ważne jest by pamiętał, że tempo w jakim postępuje starzenie się jest uzależnione również od warunków życia psa, na które przynajmniej częściowo ma wpływ.
Karma sucha dla psa FOLK M&L Mazurski gulasz z jelenia z burakami i dodatkiem żurawiny 3 kg
120,57 zł
108,51 zł
(1 kg = 36,17 zł)
Karma sucha dla psa FOLK MINI Podhalańska pieczeń z jagnięciny z dodatkiem przepiórki i pietruszki 7 kg
193,82 zł
(1 kg = 27,69 zł)
Karma sucha dla psa PUPIL Premium MINI bogata w gęś z ryżem i aronią 10 kg
230,35 zł
(1 kg = 23,04 zł)
Metaboliczne i kliniczne skutki starzenia się
Z punktu widzenia medycznego skutki starzenia się można podzielić na dwie grupy: metaboliczne — związane ze zmniejszeniem zapotrzebowania energetycznego i kliniczne:
- skóra grubieje, pojawiają się zaburzenia jej pigmentacji i elastyczności,
- nadmierna keratynizacja opuszek,
- łamliwość pazurów,
- utrata masy mięśniowej, kostnej i chrzęstnej,
- kamień nazębny i choroby jamy ustnej.
Pojawiają się również zaburzenia będące wynikiem zmniejszonego wydzielania enzymów, spadku elastyczności płuc i ich pojemności życiowej, spadkiem masy nerek i pojemności minutowej serca.
Zaburzenia behawioralne
Dla starzejącego się psa charakterystyczne są również zmiany behawioralne będące wynikiem bezpośredniego wpływu starzenia na pracę mózgu:
- zaburzenia orientacji,
- zapominanie wyuczonych zachowań (czystość),
- lęk przed nowymi bodźcami,
- lęk separacyjny,
- agresja wobec ludzi,
- wokalizacja,
- zmniejszenie aktywności.
Otyłość psa w starszym wieku
Przyjąć można, że głównym problemem dotyczącym każdego psa w podeszłym wieku jest otyłość. Omawiając to zjawisko należy przypomnieć, że spożywany pokarm jest źródłem tak zwanej energii metabolicznej (EM), która wykorzystywana jest przez organizm do podtrzymywania przemian metabolicznych (60-70%), umożliwia aktywność fizyczną (ok. 30%) i służy do termogenezy (ok. 10%). Teoretycznie więc całość dostarczonej energii ulega ,,utylizacji’’, a ewentualny nadmiar jest odkładany w postaci tkanki tłuszczowej. Zjawiskiem fizjologicznym związanym z wiekiem jest ,,zastępowanie’’ tkanki mięśniowej przez tłuszczową, przyjmuje się, że psy młode mają w organizmie 15-20% tkanki tłuszczowej, natomiast seniorzy 25-30%. Spadek masy mięśniowej oraz wzrost tłuszczowej masy ciała skutkuje spadkiem tempa metabolizmu spoczynkowego, ponieważ w tkance tłuszczowej zachodzi mniej procesów energochłonnych.
Zmniejszone potrzeby energetyczne i problem otyłości u seniorów najprościej chyba zilustrować równaniem:
spadek aktywności fizycznej + spadek metabolizmu spoczynkowego + spadek aktywności hormonów tarczycy = o 30-40% kalorii w karmie ,,za dużo’’ czyli otyłość.
W praktyce oznacza to, że każdy pies znajdujący się w wieku seniora (psy ras dużych i olbrzymich — ok. 5 roku życia, psy ras małych i miniaturowych — ok. 7 roku życia) musi mieć zmodyfikowane żywienie (np. poprzez podawanie karmy komercyjnej dla seniorów, lub karmy typu light). Jęli Twój pies już boryka się z otyłością idealnym rozwiązaniem jest specjalistyczna karma weterynaryjna dla psa z nadwagą.
Konieczne jest również regularne ważenie zwierzęcia i dawkowanie karmy na podstawie metabolicznej masy ciała. Oczywiście problem zaniku tkanki mięśniowej tylko w minimalnym stopniu dotyczy psów bardzo aktywnych fizycznie.
Lekarz zalecając stosowanie odpowiedniej karmy powinien zdawać sobie sprawę z tego, że jej tekstura musi być adekwatna do stanu uzębienia i jamy ustnej jako całości, a ze względu na pogorszenie odczuwania smaku i zapachu jedzenie może wymagać apetyzacji np. poprzez intensyfikację smaku i zapachu (podgrzanie) czy zachęcanie do spożycia (obecność opiekuna, podaż z ręki). Ze względu na spadek apetytu, gorsze trawienie i absorpcję składników pokarmowych zaleca się posiłki mniej obfite, ale podawane częściej (przynajmniej 3 x dziennie), a przy utracie masy ciała żywienie ad libitum, czyli wtedy, kiedy pies ma ochotę jeść.
Najczęstsze zmiany w funkcjonowaniu poszczególnych narządów
Nie sposób opisać wszystkich zmian (a tym samym pojawiających się objawów klinicznych), jakie w funkcjonowaniu poszczególnych narządów wywołuje starość. Oto najczęstsze i najbardziej typowe zaburzenia, na które należy zwrócić uwagę.
- W centralnym układzie nerwowym rozwija się zwyrodnienie starcze, które powoduje postępujące pogorszenie integracji czuciowej i możliwości ruchowych. Objawia się to: sennością, zmianą w cyklach sen-czuwanie, wędrowaniem bez celu.
- Opisano również zwyrodnienie amyloidowe podobne do choroby Alzheimera u ludzi.
- Zaburzeniem typowym dla seniorów jest również zwyrodnienie kręgów, które uciskają na rdzeń i nerwy powodując trudności w ruchu zwierzęcia zwłaszcza u psów dużych ras.
- U psów seniorów bardzo często pojawiają się zmiany w obrębie jamy ustnej, związane z zapaleniem przyzębia, co objawia się cuchnącym oddechem, brakiem łaknienia, ślinotokiem, wypływami krwisto-ropnymi związanymi najczęściej z tworzeniem się przetok i obrzękiem trzewioczaszki. Warto przypomnieć, że dziąsła mają prawidłowo jasnoróżową barwę, a ich brzeg przylega ściśle do korony zęba. W obrębie jamy ustnej u starych psów mogą pojawić się procesy nowotworowe: czerniak, rak płaskonabłonkowy, włókniakomięsak, nadziąślaki.
- Zmiany starcze widoczne na skórze wynikają ze zmian tworzących ją struktur: włókna kolagenowe ulegają fragmentacji, w gruczołach łojowych pojawiają się zmiany torbielowate, występuje zanik mięśni stroszycieli włosów. Funkcje narządów zmysłów również ulegają zaburzeniu.
- Z wiekiem pies traci słuch w wyniku utraty komórek zwojowych w ślimaku.
- U psów ras miniaturowych może pojawiać się zanik tęczówki, którego objawem jest gwałtowna, ,,bolesna’’ reakcja na światło, przy niezmienionym wzroku. Warto dodać, choć może zabrzmi to śmiesznie, że leczenie polega na sprawieniu psu okularów przeciwsłonecznych (okulary Sunpups, DogWorks itd.).
- U starych psów często obserwuje się niewydolność cewki moczowej objawiającą się nietrzymaniem moczu. Szczególnie narażone na to zaburzenie są suki poddane kastracji. Istnieje bardzo prosty sposób oceny funkcjonowania zwieraczy cewki moczowej, podobny do stosowanego u ludzi. Trzeba sprawdzić czy pies jest w stanie wstrzymać mikcję, co sprowadza się do przeszkodzenia mu (np. szarpnięciem za smycz) zaraz potem, gdy zacznie oddawać mocz. Bardzo ważna jest ocena strumienia moczu i jego badanie fizykochemiczne. U starych suk ras: terier szkocki, west highland terier, owczarek szetlandzki, beagle, collie, cocer spaniel, jamnik, labrador, często pojawiają się nowotwory pęcherza moczowego: rak nabłonka przejściowego i rak płaskonabłonkowy objawiające się krwiomoczem, częstomoczem, bolesnym oddawaniem i nietrzymaniem moczu.
- Zmiany w funkcjonowaniu układu oddechowego spowodowane są przede wszystkim zmniejszeniem elastyczności płuc, rozedmą, upośledzeniem czynność mięśni oddechowych, związanej głównie ze spadkiem ich masy i zanikiem mięśni gładkich w oskrzelach.
Podsumowanie
W podsumowaniu należy stwierdzić, że niezwykle ważne jest by opiekun uważnie obserwował swego pupila i w przypadku zauważenia opisanych zmian jak najwcześniej udał się do lekarza weterynarii. Obecnie dysponujemy całym arsenałem leków, suplementów i diet, które mogą gwałtownie ,,wyhamować’’ pojawianie się i progres zmian starczych.
Podziel się na:
Polecamy w sklepie
Karma mokra dla psa PUPIL Premium All Meat ADULT kurczak i wołowina 800 g
13,12 zł
(1 kg = 16,40 zł)
Komentarze